به موجب تبصره 1 ماده 28 قانون تشکیل سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران مصوب 21/8/83 عدم رعایت موازین شرعی و قانونی و مقررات صنفی و حرفه ای و شغلی و سهل انگاری در انجام وظایف قانونی به وسیله شاغلین حرفه ی پزشکی و وابسته به پزشکی تخلف محسوب می شود و پزشکان متخلف حسب مورد به مجازاتهای زیر محکوم میگردند
1-تذکر یا توبیخ شفاهی در حضور هیات مدیره نظام پزشکی محل
2-اخطار یا توبیخ کتبی با درج در پرونده نظام پزشکی محل
3-توبیخ کتبی با درج در پرونده نظام پزشکی و نشریه نظام پزشکی محل یا ابلاغ رای در تابلو اعلانات نظام پزشکی محل
4-محرومیت از اشتغال به حرفه های پزشکی و وابسته از سه ماه تا یک سال در محل ارتکاب تخلف
5-محرومیت از اشتغال به حرفه های پزشکی و وابسته از سه ماه تا یک سال در تمام کشور
6-محرومیت دائم از اشتغال به حرفه های پزشکی و وابسته در تمام کشور
لازم به توضیح است که چنانچه رای قطعی به محرومیت از اشتغال به امور پزشکی و حرفه ای وابسته صادر شود اشتغال محکوم علیه (پزشک متخلف) در مدت محرومیت در کلیه بخش های خصوصی، عمومی و یا خیریه ممنوع می باشد.
پس از وقوع تخلفات صنفی و حرفه ای و عدم رعایت موازین شرعی و قانونی از سوی شاغلین حرفه ی پزشکی زیاندیده از اقدام پزشک یا وکیل یا نماینده قانونی آن می تواند به دادسرای انتظامی سازمان نظام پزشکی مراجعه نماید و شکایت خود را در قالب شکواییه با ذکر نام و مشخصات کامل و نام پزشک و تاریخ و محل وقوع تخلف به دبیرخانه دادسرا تسلیم نماید و شماره ثبت اخذ نماید.
پس از آن تحقیقات ابتدایی آغاز خواهد شد چنانچه دادیار دلایل شاکی را قوی بداند با تصریح به نوع تخلف، پزشک را احضار می نماید و فاصله بین ابلاغ اخطاریه تا تاریخ حضور نباید کمتر از سه روز باشد.
آنچه در تخلفات پزشکی مهم می باشد آن است که شاکی و مراجع ذیصلاح جهت اعلام تخلف حداکثر ظرف مدت یک سال از تاریخ وقوع تخلف یا بروز عوارض می تواند به دادسرا اعلام شکایت کند که این مدت به اصطلاح مرور زمان رسیدگی به تخلفات پزشکی نام دارد.
پس از رسیدگی در دادسرا چنانچه فعل یا ترک فعل انتسابی تخلف نباشد یا دلایل برای تعقیب کافی نباشد دادسرا قرار منع تعقیب صادر می کند که این قرار قابل اعتراض ظرف 20 روز توسط شاکی می باشد و قابل رسیدگی در هیات بدوی انتظامی است.
و چنانچه متخلف فوت نموده یا دچار جنون گردد یا تخلف انتسابی مشمول مرور زمان باشد یا قبلا همان تخلف مورد رسیدگی واقع و مختومه شده باشد قرار موقوفی تعقیب صادر می شود که این قرار نیز ظرف 20 روز قابل اعتراض بوده و مرجع رسیدگی به اعتراض هیات بدوی انتظامی است.
-صدور کیفر خواست: چنانچه پس از انجام تحقیقات لازم و انجام معاینات و جلب نظر کارشناس و پزشکی قانونی دلایل کافی برای احراز تخلف وجود داشته باشد با موافقت دادستان کیفر خواست بر علیه پزشک متخلف صادر میگردد و پس از صدور کیفر خواست دبیرخانه دادسرا پرونده را به انضمام کیفر خواست به دفتر هیات بدوی ارسال می نماید.
هیات های بدوی انتظامی نسبت به کلیه تخلفات انتظامی شاغلین حرف پزشکی و وابسته صالح به رسیدگی می باشند. در هیات های بدوی چنانچه اخذ توضیح لازم باشد تعیین وقت گردیده و طرفین احضار می شوند در این مرحله چنانچه تحقیقات کامل نباشد یا اخذ توضیح از کارشناس لازم باشد هیات می تواند راسا تحقیقات را تکمیل و استعلامات مورد نیاز را اخذ نماید یا پرونده را جهت انجام تحقیقات به دادسرا اعاده نماید.
در این مرحله چنانچه نظر هیات بر عدم وقوع تخلف یا کافی نبودن دلایل ابرازی باشد حکم به برائت داده و در صورتیکه به نظر هیات بدوی فعل یا ترک فعل منطبق با کیفر خواست باشد اقدام به صدور رای می نماید آرای صادره از هیات های بدوی اعم از برائت یا محکومیت یا قرار های منع تعقیب یا موقوفی تعقیب قابل اعتراض در هیات تجدید نظر نظام پزشکی می باشد.
احکام برائت یا محکومیت مجازاتهای موضوع بند های د ، ه ، و ، ز ، تبصره 1 ماده 28 قانون تشکیل نظام پزشکی ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ رای تجدید نظر خواسته در هیات عالی انتظامی قابل رسیدگی و تجدید نظر خواهی می باشد پس از آن پرونده به دادسرا جهت اجرای حکم ارجاع میگردد.

دفتر حقوقی سیده نسیم سلطانی و همکاران اماده ارایه خدمات در خصوص جرایم و تخلفات پزشکی به پزشکان محترم و بیماران زیاندیده می باشد .